adminKısaca: Kızgınlık döneminde rahim ve yumurtalıklara giden kan damarları genişlediği için operasyonda kanama riski artar. Kedilerde kısırlaştırma çoğu zaman kızgınlık sırasında da hekim değerlendirmesiyle yapılabilir. Köpeklerde ise genellikle kızgınlığın bitiminden yaklaşık 2–3 ay sonrası tercih edilir. Kızgınlığı bastırmak için hormon iğnesi veya hap kullanımını, ciddi yan etkileri nedeniyle önermiyoruz.
Kliniğimizi arayan hasta sahiplerinin en sık sorduğu sorulardan biri, kızgınlıktaki kedi ya da köpeğin hemen kısırlaştırılıp kısırlaştırılamayacağıdır. Cevap türe ve hayvanın genel durumuna göre değişir.
Kızgınlıkta operasyon neden farklı?
Kızgınlık hormonlarının etkisiyle rahim büyür, dokular daha kanlı ve kırılgan hale gelir, bu organlara giden damarlar genişler. Bu nedenle operasyon biraz daha uzun sürebilir ve kanama riski artar. Deneyimli bir cerrahi ekip ve uygun ekipmanla bu risk yönetilebilir; ancak her hasta için ayrı değerlendirme gerekir.
Kedilerde durum
Dişi kediler kızgınlık döneminde yüksek sesle miyavlar, yerde yuvarlanır, kuyruğunu yana çekerek arka kısmını kaldırır ve dışarı çıkmak ister. Çiftleşme olmazsa kızgınlık birkaç günde biter ama 2–3 hafta arayla tekrarlayabilir. Bu sık tekrarlar hem kediyi hem sahibini yorar. Kedilerde kızgınlık sırasındaki kanama riski köpeklere göre daha düşük olduğu için, muayene sonrası uygun görülürse operasyon kızgınlık sırasında da yapılabilir.
Köpeklerde durum
Dişi köpekler genellikle yılda iki kez kızgınlığa girer. Vulvada şişlik ve kanlı akıntı ile başlayan dönem çoğunlukla 2–3 hafta sürer. Köpeklerde kızgınlık sırasında ve hemen sonrasında rahim damarları belirgin şekilde genişlediğinden, planlı kısırlaştırma için genellikle kızgınlığın bitiminden yaklaşık 2–3 ay sonrası beklenir. Bu bekleme, kızgınlıktan sonra görülebilen yalancı gebelik belirtilerinin geçmesine de zaman tanır.
Kızgınlıktan sonraki haftalarda dikkat: rahim iltihabı (pyometra)
Kısırlaştırılmamış dişi köpeklerde ve daha seyrek olarak kedilerde, kızgınlıktan sonraki haftalarda rahimde irin toplanabilir. Çok su içme, çok idrar yapma, iştahsızlık, halsizlik, kusma ve vajinadan akıntı görüyorsanız hemen muayene gereklidir. Pyometra hayatı tehdit eden bir durumdur ve genellikle acil operasyonla tedavi edilir; bu durumda kızgınlık sonrası beklemeye gerek kalmaz.
Gebelik şüphesi varsa
Kızgınlık sırasında çiftleşme olduysa ya da gebelikten şüpheleniyorsanız bunu muayenede mutlaka belirtin. Gebelik ultrasonla doğrulanabilir; sonraki adımlar hayvanın sağlığı göz önünde bulundurularak sizinle birlikte planlanır. Gebelik süreci için doğum ve jinekoloji sayfamıza bakabilirsiniz.
Hormonla kızgınlık bastırmak neden önerilmez?
Kızgınlığı ertelemek için kullanılan hormon (progestin) içeren iğne ve haplar, uzun vadede rahim iltihabı, meme tümörü ve şeker hastalığı gibi ciddi sorunların riskini artırabilir. Üremesi istenmeyen kedi ve köpekler için kalıcı ve güvenli çözüm kısırlaştırmadır.
Operasyonun nasıl yapıldığı, doğru yaş ve iyileşme süreci için: Şanlıurfa’da kedi ve köpek kısırlaştırma
Sıkça sorulan sorular
Kedinin kızgınlığı kaç gün sürer?
Çiftleşme olmazsa kedilerde kızgınlık çoğunlukla 5–7 gün sürer ve 2–3 hafta arayla tekrarlayabilir.
Köpek kızgınlıktan ne kadar sonra kısırlaştırılmalı?
Genellikle kızgınlığın bitiminden yaklaşık 2–3 ay sonra. Bu sürede rahim damarları normale döner ve olası yalancı gebelik belirtileri geçer.
Kızgınlık iğnesi zararlı mı?
Hormon içeren kızgınlık iğneleri ve hapları rahim iltihabı, meme tümörü ve şeker hastalığı riskini artırabilir. Kalıcı ve güvenli çözüm kısırlaştırmadır.
Kaynaklar
- Quimby J ve ark. 2021 AAHA/AAFP Feline Life Stage Guidelines. Journal of Feline Medicine and Surgery, 2021.
- Creevy KE ve ark. 2019 AAHA Canine Life Stage Guidelines. Journal of the American Animal Hospital Association, 2019.
