adminKedinizi kum kabında ıkınırken görüyor ama idrar çıkmıyor ya da yalnızca birkaç damla çıkıyorsa bu bir acil durumdur. İdrar yapamayan bir kedide birkaç saat içinde böbrek değerleri ve kandaki potasyum yükselir; tedavi edilmezse 1–3 gün içinde hayatını kaybedebilir. Vakit kaybetmeden arayın.
Kısaca: İdrar yolu tıkanıklığı en sık erkek kedilerde görülür. İdrar kanalı (üretra) kristal, küçük taşlar ya da mukus tıkaçları nedeniyle tıkanır. Sık sık kum kabına gitme, ıkınma, kanlı idrar, ağrı ve kusma başlıca belirtilerdir. Tedavi, tıkanıklığın sonda ile açılması ve sıvı tedavisini içerir.
Belirtiler
- Kum kabına çok sık gidip çok az idrar yapma ya da hiç yapamama
- Uzun süre ıkınma (sıklıkla kabızlıkla karıştırılır)
- Kanlı veya pembe renkli idrar
- İdrar yaparken ağlama, miyavlama
- Genital bölgeyi sürekli yalama
- Kum kabı dışında, örneğin lavabo, küvet ya da yatağa idrar yapma
- İlerleyen saatlerde iştahsızlık, kusma, halsizlik ve saklanma
Kabızlık mı, tıkanıklık mı? Kum kabında idrar topağı göremiyorsanız ya da topaklar her zamankinden çok küçükse sorunu idrar yolu olarak kabul edin ve muayeneye gelin.
Neden olur?
- İdiyopatik sistit: Mesanede, belirgin bir enfeksiyon olmadan gelişen ve stresle yakından ilişkili iltihaplanmadır. Kedilerde alt idrar yolu sorunlarının en sık nedenidir.
- Kristal ve taşlar: Struvit veya kalsiyum oksalat kristalleri birleşerek kanalı tıkayan tıkaçlar oluşturabilir.
- Risk faktörleri: Erkek olmak, az su içmek, yalnızca kuru mama ile beslenmek, fazla kilo, hareketsizlik, ev içi stres (yeni bir hayvan, taşınma) ve kirli ya da yetersiz sayıda kum kabı.
Kliniğimizde teşhis ve tedavi
- Muayene: Tıkalı bir kedide mesane karın duvarından sert ve büyümüş olarak hissedilir.
- Kan tahlili: Böbrek değerleri ve potasyum biyokimya ve kan gazı analizi ile ölçülür. Yüksek potasyum kalp ritmini bozabileceği için öncelikle düzeltilir.
- İdrar ve görüntüleme: İdrar analizi ve mikroskobik inceleme ile kristal türü belirlenir; röntgen ya da ultrasonla taş araştırılır.
- Tıkanıklığın açılması: Sedasyon ya da anestezi altında idrar kanalına sonda yerleştirilerek tıkanıklık açılır ve mesane boşaltılır.
- Yatış ve takip: Damar yolundan sıvı tedavisi, ağrı kontrolü ve gerekli ilaçlarla kedimiz yoğun bakım servisimizde takip edilir. Sık tekrarlayan vakalarda cerrahi seçenekler de değerlendirilir.
Tekrarlamaması için evde yapabilecekleriniz
- Su tüketimini artırın: Beslenmeye yaş mama ekleyin, evin farklı yerlerine birden fazla su kabı koyun; akan suyu seven kediler için su çeşmesi kullanın.
- Kum kabı düzeni: Kedi sayısından bir fazla kum kabı bulundurun ve her gün temizleyin.
- Stresi azaltın: Saklanabileceği ve yüksekte durabileceği alanlar sağlayın, oyun saatlerini düzenli tutun.
- Kilo kontrolü: Fazla kilo riski artırır.
- Özel diyet: Kristal tespit edildiyse hekimimizin önereceği üriner diyeti kesintisiz uygulayın.
Sıkça sorulan sorular
Kedim kum kabında ıkınıyor, kabız mı yoksa idrar yapamıyor mu?
Kum kabında idrar topağı göremiyorsanız ya da topaklar çok küçükse sorun idrar yolunda olabilir. Özellikle erkek kedilerde bu durum acildir; vakit kaybetmeden muayene edilmelidir.
Dişi kedilerde idrar yolu tıkanıklığı olur mu?
Dişi kedilerde idrar kanalı daha geniş olduğu için tam tıkanma nadirdir; ancak sistit, kristal ve taşlara bağlı sık idrara çıkma ve kanlı idrar dişilerde de görülür.
İdrar yolu tıkanıklığı tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir. Su tüketimini artırmak, stresi azaltmak ve hekiminizin önerdiği diyeti uygulamak tekrarlama riskini belirgin şekilde düşürür.
Kaynaklar
- Forrester SD, Towell TL. Feline Idiopathic Cystitis. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 2015.
- International Cat Care. Feline lower urinary tract disease (FLUTD). icatcare.org
